Güven & Otonomi
Yetki mağaza bazında değil, işlem bazında büyür.
Fiyat, bütçe, refund ve kritik marka kararlarında kontrol insandadır; yetki yalnız kanıtla büyür.
- A0 GözlemŞimdi
- A1 CopilotŞimdi
- A2 OnaylıPilot
- A3 SınırlıHedef
- A4 KoordineliYakında
Yetki işlem bazında, kanıtla büyür
Dört çalışma modu
Gözlem ve açıkla. Hazırla. Onayla ve uygula. Sınırlar içinde yürüt.
Etkili otonomi şu dördünün en düşüğüdür: workflow olgunluğu, risk tavanı, merchant politikası, incident durumu.
A0
Gözlem ve açıkla
Veri okur, anomaliyi kanıtıyla gösterir.
A1
Hazırla
İçerik, plan veya exact action taslağı üretir.
A2
Onayla ve uygula
Kritik işi onaya getirir; onaylanan komutu değişmeden çalıştırır.
A3
Sınırlar içinde yürüt
Düşük riskli, geri alınabilir işi politika ve bütçe içinde yapar.
etkili_otonomi = min(kanıtlanmış_workflow_maturity, action_risk_ceiling, merchant_policy, mevcut_incident_state)
Otonomi merdiveni
A0'dan A4'e: aynı işlem, artan yetki, artan kanıt.
Seviyeler mağazaya değil işleme uygulanır. Bugün A0-A1 aktif; A2 pilot; A3 ve A4 kanıtla açılır.
Otonomi merdiveni
Örnek işlem · Stok riski ve transfer
Stockout riski tespit edildi
Keten Yastık / İnci için tahmini stok ömrü 14 gün; hedef 21 gün. Sinyal satış hızı ve mevcut stoktan üretildi.
- Tahmini stok ömrü
- 14 gün
- Hedef
- 21 gün
- Kaynak
- Satış hızı + stok
- Sistem
- Veri toplar, anomali ve bağlamı kaynağıyla gösterir.
- Merchant
- Veriyi doğrular.
- Gerekli kanıt
- Doğru ve kaynaklı teşhis.
- Kontrol
- Yalnız okuma · kaynak gösterildi
Beş seviyenin tam karşılaştırma tablosu
| Seviye | Sistem davranışı | Merchant rolü | Gerekli kanıt | Durum |
|---|---|---|---|---|
| A0 Gözlem | Veri toplar, anomali ve bağlamı kaynağıyla gösterir. | Veriyi doğrular. | Doğru ve kaynaklı teşhis. | Şimdi |
| A1 Copilot | Açıklar, önerir ve taslak hazırlar. | Karar verir ve uygular. | Faydalı ve kabul edilen öneri. | Şimdi |
| A2 Onaylı executor | Exact diff, etki ve riskle onay ister; onay sonrası typed command çalıştırır. | Tek tık veya iki kişi onaylar. | Güvenilir execution ve readback. | Pilot / Erken erişim |
| A3 Bounded autonomy | Düşük riskli, reversible işlemi policy/budget içinde otomatik yapar. | Politika ve limit belirler. | Düşük incident, rollback ve ölçülmüş değer. | Hedef deneyim |
| A4 Coordinated agents | Ajanlar aynı state'i paylaşır, çatışan hedefleri çözer. | Hedef ve threshold belirler. | Koordinasyonun izole optimizasyondan daha iyi olması. | Yakında |
Risk sınıfları
Her işlemin bir risk tavanı vardır.
Read-only işler otomatik olabilir; para, fiyat ve politika değiştiren işler onay ister ya da insanda kalır.
R0
Read-only
Örnek işlemler
- KPI açıklaması
- Readiness
- Anomaly
- Root cause
Otomatik
Teorik maksimum
A5
R1
Düşük / reversible
Örnek işlemler
- Internal tag
- Draft
- Retry
- Safe sync
- Onaylı şablon bildirimi
Policy içinde otomatik; tam log
Teorik maksimum
A4 / A5
Tam log şartıyla
R2
Orta
Örnek işlemler
- İçerik yayını
- Küçük kampanya
- Düşük değerli goodwill
- Order reroute
Threshold veya tek tık onay
Teorik maksimum
A3
Kanıt sonrası
R3
Yüksek
Örnek işlemler
- Fiyat
- Büyük budget
- Refund
- Inventory transfer
- PO
Simulation + zorunlu onay; gerekirse iki kişi
Teorik maksimum
A2
Onay zorunlu
R4
Restricted
Örnek işlemler
- Yetki/policy değişimi
- Veri silme
- Sözleşme
- Recall
- Hukuki/medikal claim
Human-owned; ajan yalnız hazırlar
Teorik maksimum
A1
Karar insanda
Promotion gate'leri
Bir workflow ne zaman daha fazla otonomi kazanır?
Her tool ve action için ayrı kapı; hiçbir yetki "genel güven" ile verilmez.
- Bounded autonomy
- Approval
- Copilot
- Disabled
Bu kriterlerin herhangi biri bozulursa workflow otomatik olarak bir alt moda düşer.
KanıtÖnce doğru mu?
- 01Yeterli sayıda shadow run
- 02Kanıtlı doğru input grounding
- 03Policy compliance
- 04Approval kabul / red nedenleri
YürütmeSonra güvenilir mi?
- 05Idempotent execution ve authoritative readback
- 06Timeout, duplicate ve unknown-outcome recovery
- 07Rollback veya compensation başarısı
Sonuç ve sahiplikEn son değerli ve sahipli mi?
- 08Action sonrası ölçülebilir ticari / operasyonel sonuç
- 09Düşük incident ve düşük operator correction
- 10Tenant / Shop isolation ve PII güvenliği
- 11Açık owner, runbook ve kill switch
İlkeler
Güven, sözle değil mekanizmayla kurulur.
Önce kanıt, sonra yetki
Bir workflow daha fazla otonomiyi yalnız shadow run, güvenilir execution, outcome evaluation ve rollback kanıtı kazandığında alır.
Exact plan, değişmeden uygulama
Onaya sunulan diff ile çalışan komut aynıdır. Onaydan sonra plan değişirse yeniden onay gerekir.
Authoritative readback
Sonuç varsayılmaz; kaynak sistemden yeniden okunur. Timeout, duplicate ve unknown-outcome durumları ayrı ele alınır.
Her şey kayıtlı
Ajan önerisi, insan kararı, tool call, sonuç, failure ve rollback aynı action ledger'a yazılır.
Kill switch ve alt moda düşme
Her workflow'un sahibi, runbook'u ve kapatma anahtarı vardır. Kriter bozulursa yetki otomatik olarak daralır.
Tenant ve PII sınırları
Ajanlar yalnız yetkili oldukları Shop bağlamını okur; kişisel veri politika ve maskeleme kurallarına tabidir.
- Fiyat ve büyük bütçe kararları
- Satın alma emri ve yüksek refund
- Yetki, politika ve onay eşiği değişiklikleri
- Domain cutover, PSP ve risk politikası
- Kritik marka mesajı ve regülasyon claim'leri
- Veri silme, sözleşme ve recall
Kontrol sizde kalır
Politika ve eşiklerinizi birlikte tanımlayalım; sistem o sınırlar içinde çalışsın.
İlk pilotta onay eşiklerini, insan-owned kararları ve kill switch'i birlikte belirleriz.